Registeren: Basislijnraster (Baseline Grid)

uit de cursus II - InDesign - Tekstopmaak

Registeren: Basislijnraster (Baseline Grid)
Geef een waardering

Hallo vreemdeling,

wat leuk dat je onze site bezoekt. Bekijk gerust een paar video's en als het je bevalt kun je altijd abonnee worden.

Automatisch afspelen
Volgende video: Tekst plaatsen (place text)

Geef een reactie of stel een vraag

Geef een reactie

Registreer als je wilt reageren.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

II - InDesign - Tekstopmaak

perm_identity Jildou Oost | video_library 47 video's | query_builder 2:48:35

 Tekstopmaak

InDesign biedt diverse manieren en technieken voor het opmaken van tekens en alinea’s. Als basis zul je toch eerst alle soorten opmaak, die je aan tekens en alinea’s kunt verbinden, moeten leren kennen.

Opmaakmogelijkheden voor tekst en alinea’s

Zorg dat de vormgeving van teksten in je publicatie precies wordt zoals jij dat wilt. InDesign is hèt programma voor tekstopmaak. Dit zie je terug in de grote hoeveelheid aan opties en instellingen voor opmaak van tekst die het programma kent. In deze onlinecursus krijg je uitgebreid uitleg over opmaakkenmerken als uitlijning, ligaturen, af- & aanspatiëring, verschuiven van basislijn etcetera. Maar ook algemene instellingen voor tekst als afbrekingen en taalinstellingen komen aan bod.

Leer alle mogelijkheden kennen voor teken- en alinea-opmaak en geef jezelf hiermee een goede basis om al deze mogelijkheden later toe te kunnen passen in geautomatiseerde tekstopmaak.

Bovendien wordt er in deze videoserie aandacht besteed aan het importeren van teksten, automatische tekstdoorloop en de diverse opties die je voor een tesktkader kunt instellen. Kortom: een must voor iedereen die teksten op wil gaan maken.

 

In het Control Panel en in het venster Paragraph,

vind je twee knoppen met streepjes erin.

Deze streepjes visualiseren tekstkolommen.

De ene is Do not align to baseline grid,

en de andere is Align to baseline brid.

Het wel of niet laten uitlijnen op het basislijnraster.

Dan eerst maar antwoord op de vraag: Wat is het basislijnraster?

Met een basislijnraster kun je ervoor zorgen dat teksten met elkaar lijnen,

bijvoorbeeld erg belangrijk bij een meerkoloms opmaak, zoals in dit document.

Hier heb ik drie losse tekstkolommen.

Bovenin die drie kolommen, lijnen alle teksten met elkaar,

maar onderin heb ik een probleem.

Doordat er een kop vormgegeven is met een afwijkende opmaak,

onder andere een andere tekengrootte en interlinie,

én omdat er in kolom twee een ruimte na gebruikt is,

lijnen de teksten niet meer met elkaar.

Nog een ander scenario:

de middelste kolom wordt verschoven. Ik verschuif de middelste kolom een stukje,

en ook nu zie je dat de teksten niet meer lijnen.

Er ontstaat een golf in de tekst van de ene naar de andere kolom.

Wat ook de oorzaak is, als in een meerkoloms opmaak de teksten niet meer lijnen,

dan ontstaat er een heel onrustig beeld.

Dit kun je voorkomen met behulp van het basislijnraster. Ik plaats deze kolom weer terug.

en ik haal dit raster eens tevoorschijn via...

...View > Grids and Guides > Show Baseline grid.

Door tekst vast te zetten op dit basislijnraster,

voorkom je dansende kolommen. Bovendien,

als je tekst op alle pagina’s in je document koppelt aan dit basislijnraster,

en de drukker drukt het document precies pas,

dan staan alle regels van schoondruk en weerdruk,

precies op dezelfde lijn, en voorkom je hinderlijk doorschijnen in de witregels.

Allemaal voordelen dus!

Hoe werkt het: in principe heel simpel.

Ik selecteer alle tekst en ik druk op de knop Align to Baseline Grid.

Als ik dat doe in dit document, zie je dat het meteen niet goed gaat.

De interlinie van mijn tekst en de interlinie van het raster komen niet overeen.

InDesign forceert nu het vastzetten van de tekst door een dubbele interlinie te nemen.

Goed. Natuurlijk kun je dit basislijnraster instellen en de interlinies op elkaar afstemmen.

Voordat ik dat ga doen, spiek ik eerst even wat de interlinie is van deze tekst.

En dan kijk ik de interlinie van de broodtekst, de lange leestekst.

Ik selecteer een stukje daarvan, ik spiek, de interlinie is veertien punten.

Het Baseline Grid kun je instellen in de voorkeuren van InDesign.

Die vind je via InDesign CC > Preferences,

en dat is onder Windows Edit > Preferences. En dan Grids.

De bovenste moet ik hebben, Baseline Grid.

Kleurtje, mag je zelf kiezen. Dan, waar wil je de eerste lijn plaatsen?

Ik neem vaak het getal van de bovenste marge als Start.

Voor dit document is dat eenendertig mm dit is Relative to Top of Page.

Je kunt bij Relative To ook voor Top Margin kiezen,

kan je ook doen, dan moet je waarde Start op nul zetten.

Het verschil is dat als je Top of Page kiest,

er basislijnen door de hele pagina lopen.

Kies je Top Margin, dan heb je alleen basislijnen binnen de marges.

Ik laat 'm op eenendertig, Top of Page.

Dan de Increment every: daar vul ik in veertien pt.

De interlinie was was veertien punten en hier stel ik dat gelijk.

Dan nog de View Threshold. Die staat op vijfenzeventig procent.

Als je verder uitzoomt in het document dan vijfenzeventig procent,

dan wordt het raster niet meer getoond. Ik klik eerst OK.

Dit ziet er al veel beter uit.

Alle teksten rusten nu op een basislijn.

Ik selecteer de middelste tekstkolom,

en met m’n pijltjestoets naar beneden verplaats ik deze naar beneden.

Het tekstkader verschuift, maar de tekst blijft staan.

Totdat de eerste regel niet meer past,

dan alle alle tekst een volle basislijnregel naar beneden.

En blijft het geheel lijnen. Ik zet dit kader weer terug.

Voor de leesteksten is dit uitlijnen op het basislijnraster prima,

maar bij de kop is dit nu niet fraai.

De kop heeft namlijk een grotere interlinie dan die veertien, namelijk, ik selecteer 'm,

achttien punten. InDesign lost dit hier weer op door dan maar een dubbele interlinie te nemen.

Wat kun je doen? Je zou de interlinie kunnen aanpassen, zodat de kop mee kan doen aan het basislijnraster.

Ik vul in veertien, maar dit vind ik ook niet fraai. Ik toets Cmd Z.

Wat je ook kunt proberen is de optie Align First Line to Grid.

Deze optie vind je in het uitrolmenu van het venster Paragraph of het uitrolmenu van het Control Panel.

Only Align First Line to Grid.

Hiermee krijgt deze kop z’n eigen interlinie terug.

De eerste regel blijft altijd op een basislijn staan,

maar de tweede en eventueel nog verder volgende regels, die mogen hun eigen interlinie volgen.

De eerstvolgende leestekst na de kop,

begint weer op een basislijn, zodat het geheel blijft lijnen.

Passen en meten dus, zodra je deze o zo belangrijke optie gaat gebruiken.

Het is namelijk een hele dwingende optie, Align to Baseline Grid.

Ook als je bijvoorbeeld gebruik maakt van bijvoorbeeld Ruimte voor of na,

merk je hoe dwingend dit is.

Ik selecteer een stukje van de alinea bovenin de tweede kolom,

en ik geef één mm ruimte na.

Dit resulteert meteen in een volle extra witregel.

Nog een aandachtspunt hierbij: let goed op als je de interlinie van je teksten gaat verlagen.

Ik selecteer nog een alinea en verlaag de interlinie naar twaalf.

Er verandert niks. De tekst wordt gewoon op het basislijnraster van veertien pt gezet.

Pas als je ook in de voorkeuren he raster aan zou passen naar twaalf,

dan zie je deze kleinere interlinie terug!

En dan tot slot deze: het gaat je namelijk vroeger of later een keer gebeuren.

Ik selecteer de titel in het kader helemaal bovenin,

en ik druk nu op de knop Align to Baseline Grid.

Weg tekst. Of liever gezegd: hallo overlopende tekst!

De tekst wordt naar de eerste basislijn getrokken.

Pas als ik het kader met de tekst naar beneden verplaats,

wordt de tekst weer getoond!

In dit gedeelte van het document zijn namelijk wel basislijnen aanwezig.